,,Miłosierdzie powinno być znakiem wyróżniającym uczniów Chrystusa”.
Jan Paweł II
Apostolski charakter Kościoła katolickiego każe łączyć głoszenie
Ewangelii i sprawowanie sakramentów ze służbą na rzecz najbardziej
potrzebujących: ubogich, chorych, odrzuconych. W skutecznej
realizacji tych zadań pomagają Kościołowi liczne organizacje
katolickie.
Już w XV w. przy kościele parafialnym w Szczepanowie działało Bractwo
Ubogich. Było jednym z wielu takich stowarzyszeń utworzonych w tym
czasie w Małopolsce przez biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego
(biskup krakowski od 1423 r.). Bractwa były nową formą wiązania
wiernych z Kościołem i wzmacniania więzi parafialnych. Zadaniem
bractw było praktykowanie chrześcijańskiej zasady życia w braterstwie
i solidarności. Szczególne znaczenie bractwa przywiązywały do dzieł
miłosierdzia i wzajemnej pomocy. Bractwo Ubogich przetrwało w
Szczepanowie do r.1602.
W r. 1596 po raz pierwszy poświadczone jest istnienie w Szczepanowie
szkoły parafialnej. Działała ona jeszcze w latach 30-tych XIX w.
Szkoły ludowe powstały w parafii dopiero pod koniec XIX w.
Od r. 1754 na pewno istniał przy kościele parafialnym w Szczepanowie
szpital (przytułek) dla ubogich. Według ówczesnego ustawodawstwa
synodalnego diecezji krakowskiej do szpitala mogli być przyjęci
chorzy, ubodzy i żebracy, kaleki, starcy, ślepi, nieuleczalnie
chorzy, debile. Szpital zobowiązany był posiadać spis ubogich oraz
wykaz pomocy, której im udzielano. Koszty utrzymania szpitala
pokrywały dochody ze specjalnych zapisów oraz fundacji parafian i
dobrodziejów kościoła. Wiadomo np., że w r. 1805 ks. Kasper Małecki,
beneficjusz przy kościele katedralnym w Krakowie zapisał w
testamencie szpitalowi dla ubogich w Szczepanowie kwotę 3000 zł, a
proboszczowi szczepanowskiemu jako prowizorowi (zarządzającemu
funduszami) szpitala 1000 zł.
Od r. 1844, przy poparciu duchowieństwa parafialnego działało w
Szczepanowie Towarzystwo Wstrzemięźliwości. Powstało ono na fali
rozwijającego się w Galicji w latach 40 – tych XIX w. masowego ruchu
zakładania takich bractw. Miały one poważne znaczenie społeczne,
uderzając w interesy szlachty, czerpiącej znaczne dochody z
propinacji (wyłączne prawo pana gruntowego do produkcji i sprzedaży
alkoholu chłopom zamieszkującym jego dobra oraz przymus wykupu przez
chłopa określonej ilości alkoholu w pańskiej karczmie). Na pamiątkę
utworzenia Towarzystwa Wstrzemięźliwości , przy drodze północnej
prowadzącej do kościoła parafialnego od strony Przyborowa wystawiono
figurę Matki Bożej.
Nieco później bo w r. 1864 utworzono w Szczepanowie Bractwo Różańca
Świętego, zaś przed r. 1900 powstało tu jeszcze Bractwo Najświętszego
Serca Pana Jezusa.
W 2 poł. lat 30-tych XX w. liczba organizacji katolickich w parafii
Szczepanów jeszcze się zwiększyła. W tym czasie działały bractwa: III
Zakon św. Franciszka, Różaniec Wieczny i Żywy, Bractwo Adoracji
Najświętszego Sakramentu, Bractwo Komunii Wynagradzającej,
Apostolstwo Modlitwy, Arcybractwo Nieustającej Pomocy NMP, Szkaplerz
Karmelitański oraz stowarzyszenia: Towarzystwo Wstrzemięźliwości,
Papieskie Dzieło Rozkrzewiania Wiary, Stowarzyszenie Dziecięctwa
Jezus, Krucjata Eucharystyczna, Akcja Katolicka i ,,Caritas”.
Akcja Katolicka była ruchem ludzi świeckich, którego celem było
,,odnowienie życia katolickiego w rodzinie i społeczeństwie przez
dogłębną chrystianizację wszystkich dziedzin życia”. Drugorzędnymi
celami Akcji Katolickiej były: współpraca w życiu religijnym,
upowszechnianie oświaty chrześcijańskiej oraz obrona praw i wolności
Kościoła. W skład Akcji Katolickiej wchodziły: Katolickie
Stowarzyszenie Mężów (KSM), Katolickie Stowarzyszenie Kobiet (KSK),
Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej (KSMM) i Katolickie
Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej (KSMŻ). Poszczególne stowarzyszenia
prowadziły także działalność kulturalno-oświatową. Poprzez odczyty i
referaty upowszechniały znajomość spraw społecznych, religijnych,
kulturalnych, zawodowych; popierały zakładanie bibliotek, teatrów
amatorskich, chórów; organizowały rocznice i akademie. Ze względu na
to, że większość w stowarzyszeniach stanowili mieszkańcy wsi
propagowały one oświatę rolniczą poprzez kursy przysposobienia
rolniczego, konkursy i promocję fachowej literatury. Poza kursami
przysposobienia rolniczego organizowano także kursy gotowania, kroju
i szycia, ćwiczeń gimnastycznych i inne.
O dużej aktywności Akcji Katolickiej w Szczepanowie w 2 poł. lat
30-tych XX w. świadczy czynny udział jej członków w organizacji i
obchodach jubileuszu 900-lecia urodzin św. Stanisława Biskupa i
Męczennika, zorganizowanych w Szczepanowie w 1936 r. w dniach od 4 do
7 maja. Młodzież przygotowała i wystawiła utwór sceniczny o św.
Stanisławie pt. ,,Święte Pachole” napisany przez katechetę
gimnazjalnego z Brzeska ks. Pawła Wieczorka. W centralnym dniu
uroczystości, we wtorek 5 maja, dzieci i młodzież przedstawiły
akademię, podczas której deklamowały utwory o tematyce religijnej, a
prezes parafialnej Akcji Katolickiej, prof. Adolf Bujak wygłosił
referat o historii Szczepanowa. Kilkakrotnie w czasie jubileuszu
młodzież z KSMM i KSMŻ przemaszerowała przed przybyłymi na
uroczystości wysokimi przedstawicielami władz kościelnych i
państwowych, manifestując w ten sposób swoje przywiązanie do religii
katolickiej.
Działalność Akcji Katolickiej przerwała II wojna światowa. Próby jej
reaktywacji po wojnie zniweczyła ustawa państwowa o stowarzyszeniach
z 5 VIII 1949 r.
,,Caritas” była organizacją dobroczynną. Obok świadczenia pomocy
materialnej ubogim, zajmowała się także opieką nad inwalidami,
głuchoniemymi, niewidomymi i moralnie zaniedbanymi.
Szczególną rolę szczepanowskie koło ,,Caritas” odegrało w czasie II
wojny światowej, udzielając pomocy nie tylko potrzebującym z terenu
parafii, ale także Polakom przesiedlonym do parafii Szczepanów z
terenu Pomorza i Poznańskiego (ok. 1000 osób) w 1940 r. oraz z
Małopolski Wschodniej (1050 osób) i Warszawy (6 osób) w 1944 r. Pomoc
polegała przede wszystkim na dożywianiu oraz udzielaniu zasiłków
pieniężnych.
,,Caritas” jako organizacja kościelna przestała istnieć w 1950 r.,
kiedy to władze państwowe rozwiązały ją, a majątek przekazały
uzależnionemu od PZPR Zrzeszeniu Katolików ,,Caritas”.
Od r. 1974 działał w parafii Szczepanów chór i schola. Głównym
zadaniem scholi było uczenie wiernych nowych pieśni. Chór natomiast
uświetniał swym śpiewem wszystkie większe uroczystości kościelne.
Prowadzenie chóru i scholi należało do obowiązków organisty.
W 1979 r. wśród wiernych parafii Szczepanów funkcjonowało Towarzystwo
Trzeźwości i grupy Żywego Różańca. Działalność tych ostatnich
polegała na wspólnej modlitwie przy zmarłym członku danej Róży oraz
uczestnictwie we mszy św. odprawianej za jego duszę.
