ODPUSTY KU CZCI ŚW. STANISŁAWA W PARAFII SZCZEPANÓW
Współczesny ceremoniał odpustów ku czci Św. Stanisława w Szczepanowie jest wynikiem długiej ewolucji, podczas której bogata miejscowa tradycja, zmieniając bądź dodając poszczególne elementy, przybrała ostatecznie formę uroczystości obchodzonych obecnie.
W czasie uroczystej kanonizacji Biskupa Stanisława 8 września 1253 r. w Bazylice św. Franciszka w Asyżu, papież Innocenty I V wyznaczył dzień 8 maj a jako datę święta męczennika. Było to święto „dies natalis" czyli „dnia narodzin ". Dniem narodzin Świętego był dzień jego śmierci. Według źródeł męczeństwo
Św.. Stanisława nastąpiło 11 kwietnia 1079 r. Papież jednak wyznaczył to święto na 8 maja gdyż data kwietniowa, wypadająca zwykle w okresie wielkopostnym nie nadawała się do uroczystego obchodzenia, zaś 8 maja przypadała uroczystość św. Michała, którego wezwanie nosił kościół na Skałce, gdzie według tradycji Biskup poniósł śmierć z rąk króla.
Do 1836 r. odpust Św. Stanisława obchodzono w Szczepanowie w niedzielę po 8 maja. Uroczystą sumę, z udziałem kanoników katedralnych i pracowników naukowych Seminarium Duchownego w Tarnowie odprawiano o godz. 11.00.
W 1836 r. Ks. Jan Cyburski, proboszcz szczepanowski w latach 1826 -1850 wy starał się u Papieża Grzegorza XVI o odpust „ ipsa die ", czyli odpust w sam dzień 8 maja. Odtąd przez dwa dni obchodzono odpust w Szczepanowie, w dniu 8 maja oraz jak dotąd w najbliższą wypadającą po nim niedzielę.
Od 1840 r. odbywały się nieszpory, najpierw w kościele parafialnym, a od r. 1847 w kościele
Św., Stanisława na cmentarzu, skąd w uroczystej procesji przechodzono do kościoła parafialnego.
Na początku XX w. porządek nabożeństw odpustowych w dniu 8 maja wyglądał następująco: o godz. 6.00 Msza św. w kościele
Św.. Stanisława na cmentarzu, druga Msza św., zgodnie z wcześniejszą tradycją w Kaplicy Narodzenia Św. Stanisława o godz. 8.30, Msza św. o godz. 9.3 O w kościele parafialnym, podobnie jak suma o 11.00. Po południu o 15.00 nieszpory w kościele na cmentarzu. Uroczystości odpustowe w niedzielę po 8 maja rozpoczynała Msza św. o godz. 6.00, kolejna o 8.30, zaś suma tradycyjnie o godz. 11.00. Ten schemat odpustowy przetrwał do r. 1970.
W r. 1970 kościół parafialny w Szczepanowie uznany został za Sanktuarium, czyli Miejsce Święte szczególnie słynące z łask. W związku z tym czas trwania odpustu ku czci
Św.. Stanisława został wydłużony do ośmiu dni (oktawa). Odtąd w czasie trwania oktawy odpustu odprawiane są uroczyste Msze św. wieczorne.
W r. 1972, w związku z chorobą proboszcza szczepanowskiego Ks. Marcina Rójka (J 969 - 1973), tymczasowy administrator parafii Ks. Zbigniew Ryznar urządził tygodniowy odpust nie od 8 do 15 maja, lecz od niedzieli przed do niedzieli po 8 maja. Od tego czasu odpust zaczyna się uroczystymi nieszporami w sobotę wieczorem przed niedzielą poprzedzającą uroczystość
Św.. Stanisława (8 maja). W tym roku także po raz pierwszy dwukrotnie odprawiono Mszę św. o godz. 9.00 (tzw. „ dziewiątka") w Kaplicy Narodzenia, w dniu 8 maja i w niedzielę kończącą odpust.
W 1973 r. następuje w zasadzie ostateczne utrwalenie się schematu przebiegu obchodów tygodniowego odpustu ku czci Św. Stanisława. Odpust trwa od niedzieli - przed - do niedzieli -po - 8 maja. W Kaplicy Narodzenia odprawiane są podczas tygodnia odpustowego trzy Msze św. tzw. „ dziewiątki " (obecnie o godz. 9.30). Pierwsza - w niedzielę rozpoczynającą odpust, druga w dniu 8 maja, trzecia zaś w niedzielę kończącą tygodniowy odpust. Biskup Ordynariusz przybywa w dniu 8 maja na sumę o godz. l].00. Uroczystości odpustowe uświetniaj
a ponadto występy chórów, koncerty i przedstawienia związane z życiem, działalnością i męczeńską śmiercią
Św. Stanisława.
Dnia 4 X 1981 r. Ordynariusz diecezji tarnowskiej Ks. Bp Jerzy Ablewicz na diecezjalnej uroczystości Apostolstwa Trzeźwości odbywającej się w Szczepanowie ogłosił drugi odpust ku czci
Św.. Stanisława, upamiętniający fakt przeniesienia j ego relikwii z grobu przy kościele św. Michała do grobu w Katedrze na Wawelu w 1088 r. Jest on obchodzony w ostatnią niedzielę września, jako uroczystość
diecezjalnego Apostolatu Trzeźwości, którego Św.. Stanisław jest patronem.
